Pilotażowy projekt dotyczący dyrektywy IPPC w Polsce

O dyrektywie IPPC
 

Polska przygotowując się do pełnego członkostwa w strukturach UE przeprowadza obecnie proces transformacji i implementacji prawa wspólnotowego. Jednym z najważniejszych aktów prawnych UE w dziedzinie ochrony środowiska jest Dyrektywa 96/61/WE – dotycząca zintegrowanego zapobiegania i ograniczania zanieczyszczeń, zwana Dyrektywą IPPC.

Dyrektywa ta wprowadza obowiązek posiadania pozwolenia zintegrowanego na korzystanie ze środowiska przez podmioty gospodarcze prowadzące działalność mieszczącą się w kategoriach wymienionych w Aneksie 1 Dyrektywy. Warunki pozwolenia mają być ustalane zgodnie ze standardami BAT – Najlepszej Dostępnej Techniki (ang. Best Available Techniques) w danej kategorii działalności przemysłowej. Dyrektywa stwarza również system zintegrowanego zapobiegania i ograniczania zanieczyszczeń.

Należy zaznaczyć, że – w ramach transpozycji prawa wspólnotowego – wymagania Dyrektywy IPPC znajdują odzwierciedlenie w aktualizowanym prawodawstwie polskim, m.in.: Ustawa Prawo Ochrony Środowiska, Ustawa o Odpadach.

Należy też podkreślić, że głównym priorytetem w IPPC jest realizacja strategii Czystszej Produkcji, poprzez: zapobieganie emisji do środowiska wszędzie tam, gdzie jest to technicznie możliwe i racjonalnie ekonomicznie, eliminowanie powstawania odpadów, bądź ich pełne wtórne wykorzystanie, eliminowanie technologii powodujących nadmierne zużycie energii i surowców, sukcesywna modernizacja istniejących technologii z wykorzystaniem metod przyjaznych dla środowiska, zmniejszenie ryzyka wystąpienia awarii, zastępowanie substancji niebezpiecznych substytutami mniej uciążliwymi dla środowiska, zamykanie oddziaływania w granicach zakładu, poprawa organizacji pracy, wprowadzanie Czystszych Technologii, osiąganie poziomów wyznaczonych przez Najlepsze Dostępne Techniki (ang. BAT - Best Available Techniques)

O Projekcie

Od stycznia 2001 do grudnia 2002, w ramach prac wdrożeniowych Dyrektywy IPPC, zrealizowany został wspólnie z partnerami duńskimi (COWI w połączeniu z Carl Bro as i DHI) pilotowy projekt "Pomoc dla Polski we wdrażaniu Dyrektywy UE - Zintegrowane Zapobieganie i Kontrola Zanieczyszczeń".

Projekt ten finansowany jest przez Danish Cooperation for Environmental in Eastern Europe (DANCE). Całość prac związanych z tym projektem koordynował Departament Ochrony Środowiska Ministerstwa Środowiska. Projekt pilotowy realizowany był równolegle w 3 województwach: dolnośląskim, łódzkim i śląskim. W projekcie tym z pełnym zaangażowaniem uczestniczyło również Stowarzyszenie "Polski Ruch CP".

Zgodnie z założeniami projektu, jego realizacja prowadzona była w zakładach przemysłowych oraz na szczeblu województwa i powiatu. Rezultatem dla przedsiębiorstw uczestniczących w projekcie jest zdobycie doświadczenia w zakresie wymagań IPPC, m.in.: poprzez zweryfikowanie testowanych w ramach projektu pilotowego procedur i formularzy dotyczących uzyskania zintegrowanego pozwolenia.

Zasadnicze korzyści wynikające z udziału przedsiębiorstwa w projekcie pilotowym to m.in.:

• pełne wsparcie ekspertów duńskich i polskich w opracowywaniu dokumentacji i formularzy oraz procedur wymaganych Dyrektywą IPPC,

• udział ekspertów z danego przedsiębiorstwa w odpowiednich sesjach szkoleniowych,

a w rezultacie bardzo dobre przygotowanie do wypełniania zasad Dyrektywy IPPC.

Należy podkreślić bardzo dużą aktywność w tym projekcie Przedsiębiorstw CP. W woj. śląskim, na 5 zakładów uczestniczących w projekcie 2 od lat postępują ścieżką CP: garbarnia SKOTAN SA i producent sprzętu szpitalnego FAMED SA. Pozostali uczestniczy to: elektrownia Jaworzno II, zakład produkujący parafiny – RC Parafiny Czechowice Dziedzice (uczestniczący w jednej z pierwszych Szkół CP, stanowiący wtedy integralną część Rafinerii Czechowice – Dziedzice) oraz zakład utylizujący odpady Lobbe – Dąbrowa Górnicza.

Realizacja komponentu B projektu dot. IPPC w woj. śląskim

Komponent B Projektu IPPC obejmował przygotowanie przedsiębiorstw do opracowania i złożenia, do kompetentnego urzędu, Wniosku o Pozwolenie Zintegrowane, zgodnego z wytycznymi i wymaganiami oraz duchem filozofii dyrektywy IPPC. Przeprowadzone prace objęły:

• przeprowadzenie przeglądu stosowanych technik i technologii

• zidentyfikowanie znaczących problemów środowiskowych w pilotażowych przedsiębiorstwach

• ustalenie granicznych wartości emisji i innych równoważnych parametrów zgodnych z BAT

• ustalenie planów dotyczących dostosowania przedsiębiorstw do wymogów BAT

• opracowanie wniosku aplikacyjnego o wydanie Pozwolenia Zintegrowanego

• przeprowadzenie symulacji dotyczącej procesu negocjacji z kompetentnym urzędem

Realizacja projektu w woj. śląskim obejmowała 3 etapy:

Etap I: Wybór i klasyfikacja przedsiębiorstw uczestniczących w projekcie (seminarium otwierające projekt: 23 kwietnia 2001)

Etap II: Przeprowadzenie przeglądu środowiskowego w przedsiębiorstwach uczestniczących w Projekcie (przedsiębiorstwa  podpisały porozumienie o przystąpieniu do udziału w Projekcie dnia 4 czerwca 2002, w obecności Wojewody Śląskiego)

Etap III: Wniosek o pozwolenie zintegrowane

W każdym z etapów odbyło się szereg wizyt i spotkań roboczo - konsultacyjnych, z udziałem ekspertów duńskich i polskich.

W całym projekcie odbyły się 3 zasadnicze seminaria szkoleniowe dla wszystkich uczestników:

• Częstochowa 6,7 czerwiec 2001: wprowadzenie do zagadnień IPPC, wymagań Dyrektywy  96/61/EC, BAT

• Międzybrodzie Żywieckie 25 września 2001: Prawo Ochrony Środowiska – zapisy dot. uzyskiwania Pozwolenia Zintegrowanego, warsztaty: konstruowanie Wniosku, analiza przykładów

• Międzybrodzie Żywieckie 28 luty - 01 marzec 02: analiza zawartości Wniosku o Pozwolenie Zintegrowane, BAT – ocena, programy dostosowawcze, monitoring i raportowanie, wymiana informacji Urząd – Wnioskodawca – Organ Kontrolny, udział społeczeństwa.

Istotą komponentu B Projektu było opracowanie odpowiedniej dokumentacji i formularza Wniosku o Pozwolenie Zintegrowane, zgodnego z Ustawą Prawo Ochrony Środowiska i Dyrektywą IPPC (96/61/EC) oraz opracowanie przez ww. przedsiębiorstwa Wniosku o Pozwolenie Zintegrowane. Wniosek taki obejmuje 3 części:

I. Część formalna - ogólne informacje i oświadczenia Wnioskodawcy

II. Część informacyjno - opisowa

• charakterystyka instalacji i urządzeń (stan instalacji, wykorzystanie instalacji, itd.)

• Stan dot. emisji, ścieków, warunków poboru wody, gospodarki odpadami, emisji hałasu i wibracji, promieniowania elektromagnetycznego, awarii

• Charakterystyka oddziaływania na środowisko (charakterystyka otoczenia, jakości środowiska, skutków oddziaływania emisji na środowisko)

III. Część operacyjna

• sposoby zapobiegania i ograniczania oddziaływania na środowisko (metody ochrony powietrza, środowiska wodnego, przed hałasem i wibracją,)

• wnioskowane graniczne wielkości emisji i inne parametry

• wnioskowany zakres monitoringu

Podsumowanie efektów Projektu w woj. śląskim

29 listopada 2002, w Sali Marmurowej Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego odbyło się seminarium podsumowujące i kończące prace realizacyjne w woj. Śląskim w ramach komponentu B Projektu.

Seminarium zostało poprzedzone konferencją prasową z udziałem mediów lokalnych i o zasięgu krajowym oraz prasy specjalistycznej, zajmującej się ekologią i ochroną środowiska. W konferencji prasowej oraz w seminarium wzięły udział wszystkie przedsiębiorstwa i instytucje uczestniczące w Projekcie. Dorobek dwuletniej pracy nad Pozwoleniami Zintegrowanymi oraz doświadczenia zdobyte podczas realizacji wymagań ujętych w Dyrektywie IPPC zostały zaprezentowane przede wszystkim przez biorące udział w Projekcie przedsiębiorstwa, tj.:

• PKE SA Elektrownia Jaworzno III Elektrownia 2

• Zakład unieszkodliwiania odpadów LOBBE Dąbrowa Górnicza Sp. z o.o.

• Żywiecka Fabryka Sprzętu Medycznego FAMED SA,

• Zakłady Garbarskie SKOTAN Skoczów

• RC Parafiny - spółka wydzielona w trakcie procesu restrukturyzacji z Rafinerii Czechowice - Dziedzice

Uwagi dotyczące realizacji wymagań prawnych, wynikających z zapisów ustawy Prawo ochrony środowiska w dziale dot. Pozwoleń Zintegrowanych, przedstawił Wydział Środowiska i Rolnictwa Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego oraz WIOŚ Katowice.